Kỹ năng trích dẫn và lập danh mục tài liệu trích dẫn, tài liệu tham khảo

      Hiện nay, vấn đề lập danh mục trích dẫn tài liệu , tài liệu tham khảo và kỹ năng trích dẫn đang là vấn đề mà nhiều người quan tâm, trích dẫn thế nào là đúng? Lập danh mục tài liệu tham khảo thế nào cho phù hợp? Đây quả là một công việc phức tạp. Bởi vì, nếu chúng ta không có kiến thức, thiếu hiểu biết về cách trích dẫn và lập danh mục tài liệu trích dẫn/ tài liệu tham khảo, không có khả năng lựa chọn thông tin phù hợp hoặc chúng ta sử dụng ý tưởng của người khác, trong bài viết của mình nhưng không ghi nhận ý tưởng đó như một kiểu trích dẫn ta sẽ bị coi là đạo văn. Hay nói cách khác, không ghi nhận đóng góp của họ trong bài viết của mình.
      Để giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quát và nhận thức đúng về việc trích dẫn tài liệu, lập danh mục trích dẫn, danh mục tài liệu tham khảo trong bài viết của mình, tôi xin được giới thiệu tới đông đảo thầy cô, các bạn sinh viên nguyên tắc trích dẫn kiểu Harvard để tham khảo.
      Định nghĩa: Trích dẫn tài liệu là phương pháp được chuẩn hóa trong việc ghi nhận những nguồn tin mà người viết sử dụng trong bài viết của mình trong đó người đọc có thể xác định rõ từng tài liệu được trích dẫn, tham khảo. Các trích dẫn nguyên văn, các số liệu và thực tế, cũng như các ý tưởng và lý thuyết lấy từ các nguồn đã được xuất bản hoặc chưa được xuất bản đều cần phải được trích dẫn.
      Nguyên tắc trích dẫn: Trong đoạn văn , tên tác giả phải được viết đầu tiên, tiếp đó đến năm xuất bản; ở cuối bài cần cung cấp thông tin chi tiết về danh mục tất cả các tài liệu đã dùng trong quá trình trích dẫn.
      Các bước trong quá trình trích dẫn và lập danh mục tài liệu tham khảo.
      + Đối với sách ghi lại những thông tin như ở trang tên sách chính. Ghi lại cả số trang được trích dẫn (trang trước và trang sau).
      Thứ tự ưu tiên: Tác giả; người biên tập; biên soạn, năm xuất bản, tên sách, lần xuất bản, số tập, nơi xuất bản, nhà xuất bản.
      Ví dụ: Lưu, Tùng Lâm; Đặng, Thủ Nghiêu 2007, Dịch học với dưỡng sinh, Hà Nội, NXB Hà Nội.
      + Đối với tạp chí chuyên ngành: Tác giả bài viết, năm xuất bản, tên bài viết, tên tạp chí đó, trang của bài viết.
      Ví dụ: Phạm, Hồ Hải 2009, “ Ảnh hưởng của vỏ khoai mì khô trong khẩu phần đến một số chỉ tiêu dạ cỏ của Bò lai Sind”, Tạp chí Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Số 4, tr. 36 – 41.
      + Đối với báo, tạp chí phổ thông (Magazine, newspaper): Tác giả bài viết, ngày tháng năm phát hành, tên bài viết, tên báo, trang của bài viết.
      Ví dụ: Đỗ, Văn Thành 2000, “ Vấn đề thiếu bác sĩ tại các tỉnh miền núi”, Nhân dân, tr. 3.
      +Thông tin trên internet: Cùng với những thông tin giống như trên, ta ghi lại ngày mà chúng ta truy cập tài liệu này trên mạng, tên cơ sở dữ liệu trên mạng, tên cơ sở dữ liệu hoặc địa chỉ web.
      Ví dụ:Tạ, Thị Thịnh 2000, Bàn về Tiêu đề đề mục hay Đề mục chủ đề (Subject Headings) dùng cho các Thư viện. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2009, từ http://www.leaf-vn.org/
      Trích dẫn trong đoạn văn
Trích dẫn tài liệu trong đoạn văn  là chỉ ra trong bài viết đã đưa hoặc sử dụng ý tưởng/ kiến thức của người khác
      Có 2 loại trích dẫn trong đoạn văn
                  + Trích dẫn nguyên văn: Sao chép chính xác từ ngữ, câu, đoạn văn mà tác giả dùng. Câu trích dẫn nguyên văn phải được để trong ngoặc kép. Trường hợp này bắt buộc phải ghi cả số trang của nguồn trích.
                     + Trích dẫn diễn giải (paraphrasing): diễn giải câu chữ của tác giả khác bằng câu chữ của mình, sử dụng từ ngữ khác mà không làm khác đi nghĩa nguyên gốc. Khi trích dẫn kiểu diễn giải thì không bắt buộc phải ghi số trang. Tuy nhiên việc ghi số trang là cần thiết, nhất là khi trích dẫn từ sách hoặc từ một tài liệu dài để người đọc có thể dễ dàng xác định thông tin mình cần.
       *Chú ý: Khi lập dạnh mục tài liệu trích dẫn/ Tài liệu tham khảo cần phân biệt được sự khác nhau giữa tài liệu trích dẫn (reference) và danh mục tài liệu tham khảo (Bibliography).

Danh mục tài liệu trích dẫn
Danh mục tài liệu tham khảo

Gồm các tài liệu được trích dẫn trong bài viết.
Bao gồm các tài liệu được trích dẫn và các tài liệu không được trích dẫn trong bài viết, nhưng được tác giả tham khảo trong quá trình hoàn thành bài viết và những tài liệu mà tác giả cho rằng có thể hữu ích với bạn đọc

 
                                                       Nông Thị Bích Ngọc  
       Tài liệu tham khảo
      Curtin University of Technology.2006. Harvard Referencing 2006. Truy cập ngày 01 tháng 6 năm 2009, từ http:// library.curtin.edu.au/referencing/
      Kỹ năng trích dẫn và lập danh mục tài liệu trích dẫn, tài liệu tham khảo 2006. Truy cập ngày 01 tháng 6 năm 2009, từ  http://svnhanvan.org/forum/index/